algemeen
diagnostiek
behandeling
gevolgen behandeling
nazorg
auteur
folders
website
patiëntenvereniging
- Wat
Mondholtekanker is slijmvlieskanker (plaveiselcelcarcinoom), meestal uitgaande van de tong en mondbodem, zelden van het wangslijmvlies. Tumoren die uitgaan van de bovenkaak vallen onder neuskanker.
- Wie
Komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen, maar er is een toename bij de laatste groep omdat vrouwen steeds meer zijn gaan roken. Leeftijd: meestal ouder dan 50 jaar.
- Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan
- roken
- alcoholgebruik
- humane papilloma virus (HPV)
- mondholte-, keel- of longkanker in de familie
- Klachten / symptomen
- zweertje in de mond, dat niet geneest
- pijn, soms uitstralend naar de oren
- kauw- en slikklachten
- zwellingen in de hals
- kunstgebit past niet meer
- Bloedonderzoek
- MRI-scan van de mondholte
- Panorama-röntgenfoto van de kaak (orthopantomogram)
- Röntgenfoto van de longen
- Echografie van de hals en eventueel een punctie van de klieren
- Bij sommige patiënten: onderzoek onder narcose met weefselafname (biopsie) of schildwachtklier procedure
- Eventueel onderzoek en sanering door tandarts
Om na te gaan of er sprake is van uitzaaiingen via de bloedbaan:
- Als de tumor oppervlakkig en/of klein is
- Als de tumor middelgroot is:
- transorale excisie. Bij deze chirurgische ingreep wordt de tumor en een stuk van de tong of de mondbodem verwijderd. Eventueel ook een randje van de kaak, waarbij de tanden op die plek verwijderd moeten worden.
- als de kanker naar de halsklieren is uitgezaaid, worden deze chirurgisch verwijderd (halsklierdissectie) en de locatie eventueel nabehandeld met radiotherapie
- Als de tumor groot is maar operabel:
- chirurgisch verwijderen van de tumor (commando resectie). Voor deze ingreep is het meestal noodzakelijk de kaak te splijten of een stuk ervan te verwijderen.
- reconstructie van het slijmvlies en van het bot
- altijd verwijdering van de halsklieren (halsklierdissectie)
- radiotherapie, soms in combinatie met chemotherapie
- Als de tumor groot is en niet operabel (omdat deze te groot is of omdat verwijdering van de tong slikken onmogelijk maakt):
- Radplat behandeling: chemotherapie in combinatie met radiotherapie. Doel van deze behandeling is om te genezen.
- Als de monholtekanker via de bloedbaan is uitgezaaid: chemotherapie. Doel van deze behandeling is om de tumor zoveel mogelijk af te remmen en pijn te onderdrukken.
- Uiterlijk: littekens in de hals/gezicht, zwelling en asymetrie
- Functioneel:
- prothese (kunstgebit) past niet meer
- slikken en/of kauwen wordt bemoeilijkt
- droge mond als gevolg van de radiotherapie
- tong kan minder bewegen, waardoor problemen ontstaan met articulatie
- schouderklachten n.a.v. verwijderen halsklieren
- pijnklachten hals n.a.v.verwijderen halsklieren
Algemeen: chirurgie, chemotherapie en radiotherapie gaan gepaard met bijwerkingen.
- Behandeling door mondhygiëniste
- Controle gedurende vijf jaar: o.a. echografie van de hals
- Articulatie- en slikoefeningen bij logopedist
- Fysiotherapie van de nek na verwijdering van halsklieren
- Opvang door verpleegkundigen gespecialiseerd in hoofd-hals oncologie (verpleegkundige poli KNO)
- NKI-AVL's speciale Niet-meer-roken-polikliniek
- Ondersteuning
De behandeling van kanker is vaak intensief. Het NKI-AVL biedt steun bij de verwerking van lichamelijke en psychische klachten als gevolg van diagnose en behandeling. Ook kan er praktisch advies gegeven worden. Eventuele verwijzing is mogelijk en kunt u bespreken met uw arts.
Auteur webinformatie mondholtekanker: dr. Michiel van den Brekel, hoofd/hals oncologie.
Wegwijzer voor tumoren in het hoofdhalsgebied
Niet meer roken polikliniek
Kanker van de mond- of keelholte (KWF Kankerbestrijding)
http://www.hoofdhals.nki.nl/
Stichting Klankbord: http://www.kankerpatient.nl/klankbord/
NB
Bovenstaande informatie is bedoeld om een globaal beeld te schetsen van de diagnose en behandeling van deze vorm van kanker in het NKI-AVL. Echter, ieder ziektebeeld is uniek. Uw behandelend arts kan u vertellen welke diagnostische onderzoeken en behandelmethoden van toepassing zijn op uw specifieke aandoening. Daarnaast kunt u bij het Voorlichtingscentrum terecht voor meer informatie.