Mond-keelholtekanker

algemeen
diagnostiek
behandeling
gevolgen behandeling
nazorg
auteur
folder
website
patiëntenvereniging

Algemene informatie over mond-keelholtekanker

  • Wat
    Mond-keelholtekanker is slijmvlieskanker (plaveiselcelcarcinoom), meestal uitgaande van de regio van de tonsillen (keelamandelen), tongbasis en/of weke verhemelte. 
  • Wie
    Komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen, maar er is een toename bij de laatste groep omdat vrouwen steeds meer zijn gaan roken. Leeftijd: meestal ouder dan 50 jaar.
  • Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan 
    • roken
    • alcoholgebruik
    • humane papilloma virus (HPV)
    • mondholte-, keel- of longkanker in de familie
  • Klachten / symptomen
    • zweertje in de keel dat niet geneest
    • pijn, soms uitstralend naar de oren
    • slikklachten, die leiden tot vermagering   
    • zwellingen in de hals
    • kunstgebit past niet meer

Welke diagnostische onderzoeken zijn in het NKI-AVL gebruikelijk bij mond-keelholtekanker?

  • Bloedonderzoek
  • MRI-scan van de mond-keelholte
  • Panorama-röntgenfoto van de kaak (orthopantomogram)
  • Röntgenfoto van de longen 
  • Echografie van de hals en eventueel een punctie van de klieren
  • Meestal onderzoek onder narcose met weefselafname (biopsie)
  • Eventueel onderzoek en sanering door tandarts

Om na te gaan of er sprake is van uitzaaiingen via de bloedbaan:

Welke behandelmethoden zijn in het NKI-AVL gebruikelijk bij mond-keelholtekanker?

  • Als de tumor oppervlakkig en/of klein is
  • Als de tumor middelgroot tot groot is en operabel 
    • chirurgisch verwijderen van de tumor (commando resectie). Voor deze ingreep is het meestal noodzakelijk de kaak te splijten of een stuk ervan te verwijderen. 
    • reconstructie van het slijmvlies en van het bot  
    • de halsklieren worden chirurgisch verwijderd (halsklierdissectie) en de locatie eventueel nabehandeld met radiotherapie, soms in combinatie met chemotherapie
  • Als de tumor groot is en niet operabel (omdat deze te groot is of omdat verwijdering van de tong slikken onmogelijk maakt): 
    • Radplat behandeling: chemotherapie in combinatie met radiotherapie. Doel van deze behandeling is om te genezen.
  • Als de kanker via de bloedbaan is uitgezaaid: eventueel chemotherapie. Doel van deze behandeling is om de tumor zoveel mogelijk af te remmen en pijn te onderdrukken.

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen & gevolgen van de behandeling van mond-keelholtekanker?

  • Uiterlijk: littekens in de hals
  • Functioneel:
    • slikken wordt bemoeilijkt
    • droge mond als gevolg van de radiotherapie
    • tong en weke verhemelte kunnen minder bewegen, waardoor problemen ontstaan met slikken en articulatie
    • schouderklachten n.a.v. verwijderen halsklieren 
  • Algemeen: chirurgiechemotherapie en radiotherapie gaan gepaard met bijwerkingen.

Welke nazorg biedt het NKI-AVL bij mond- keelholtekanker?

  • Behandeling door mondhygiëniste 
  • Controle gedurende vijf jaar: o.a. echografie van de hals
  • Slikoefeningen bij logopedist
  • Fysiotherapie van de nek na verwijdering van halsklieren
  • Opvang door verpleegkundigen gespecialiseerd in hoofd-hals oncologie (verpleegkundige poli KNO)
  • Niet meer roken polikliniek 
  • Ondersteuning
    De behandeling van kanker is vaak zeer intensief. Het NKI-AVL biedt steun bij de verwerking van psychische klachten als gevolg van diagnose en behandeling. Ook kan er praktisch advies gegeven worden.

Auteur 

Auteur webinformatie mond-keelholtekanker: dr. Michiel van den Brekel, hoofd/hals oncologie.

Folder 

Wegwijzer voor tumoren in het hoofdhalsgebied 
Niet meer roken polikliniek
Kanker van de mond- of keelholte (KWF Kankerbestrijding)

Website

Klik hier voor de website www.hoofdhals.nki.nl.

Patiëntenvereniging

Stichting Klankbord: http://www.kankerpatient.nl/klankbord/

NB

Bovenstaande informatie is bedoeld om een globaal beeld te schetsen van de diagnose en behandeling van deze vorm van kanker in het NKI-AVL. Echter, ieder ziektebeeld is uniek. Uw behandelend arts kan u vertellen welke diagnostische onderzoeken en behandelmethoden van toepassing zijn op uw specifieke aandoening. Daarnaast kunt u bij het Voorlichtingscentrum terecht voor meer informatie.