algemeen
diagnostiek
behandeling
gevolgen behandeling
nazorg
auteur
folder
patiëntenvereniging
- Wat
Het melanoom is een kwaadaardige moedervlek die soms uit het niets kan ontstaan, maar vaak ook voortkomt uit een al langer bestaande gewone moedervlek. Vaak betreft het dan moedervlekken die al enigszins afwijkend waren (“onrustige”moedervlekken) of grote moedervlekken die al bij de geboorte aanwezig waren.
Wie
Melanomen kunnen op elke leeftijd voorkomen en er zijn vormen die met name bij ouderen voorkomen (lentigo maligna melanoom). Een piek ligt echter op de (jong) volwassen leeftijd. Verder hebben een verhoogd risico mensen met een zogenaamd dysplastisch naevus syndroom (heel veel afwijkende moedervlekken), een grote aangeboren moedervlek, of een heel licht huidtype met veel zonverbrandingen in de voorgeschiedenis.
- Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan
- Zonverbrandingen, vooral in de vroege jeugd.
- erfelijkheid
- Klachten / symptomen
Ontstaan en groei van een moedervlek die sterk afwijkt van de andere moedervlekken.
- Dermatoscopie: met een kijker met een lens en een ingebouwd lampje kunnen moedervlekken beter op eventuele kwaadaardige kenmerken worden beoordeeld.
- Excisie: wanneer een moedervlek er verdacht uitziet wordt de moedervlek chirurgisch verwijderd voor verder onderzoek (diagnostische excisie).
Als er vermoeden bestaat van uitzaaiingen
naar de lymfklieren
- Echografie
- Schildwachtklierprocedure
Als er vermoeden bestaat van uitzaaiingen via de bloedbaan
Algemeen: de dikte van het melanoom is een indicatie voor de prognose; hoe dunner het melanoom hoe beter de prognose.
Welke behandelmethoden zijn in het NKI-AVL gebruikelijk bij melanoom?
- Voor beginnende, zeer dunne melanomen is de diagnostische excisie (zie boven) tevens de behandeling. In veel gevallen wordt echter, als de diagnose melanoom is bevestigd, zekerheidshalve in tweede instantie nog wat extra huid rondom de plek weggenomen.
- Bij wat dikkere melanomen kan het nuttig zijn een een schildwachtklierprocedure te ondergaan. Met deze techniek kan opgespoord worden naar welke lymfeklieren het melanoom eventueel als eerste zou uitzaaien, waarna deze lymfeklieren gericht kunnen worden verwijderd voor onderzoek. Hiermee kunnen ook heel kleine uitzaaiingen in de lymfeklieren worden opgespoord, waarna alle andere klieren in dat gebied die ook risico lopen kunnen worden verwijderd.
Als de kanker is uitgezaaid via bloedbaan:
- Indien de behandeling beperkt is gebleven tot een chirurgische ingreep: geen noemenswaardige bijwerkingen.
Algemeen: chirurgie, chemotherapie, en radiotherapie gaan gepaard met bijwerkingen.
-
Controle
Na afloop van de behandeling wordt met u een individueel controleschema afgesproken. Bij dunne melanomen is de kans op uitzaaiing zeer gering tot afwezig en is met name huidcontrole van belang. De dermatoloog zal daarbij steeds uw hele huid onderzoeken in verband met de iets verhoogde kans op nieuwe melanomen elders op de huid. Bij dikke melanomen met (kans op) uitzaaiingen is bij de controle ook altijd de chirurg betrokken.
-
Eventueel zal een onderzoek bij de familieleden worden aangeboden.
-
Ondersteuning De behandeling van kanker is vaak intensief. Het NKI-AVL biedt steun bij de verwerking van lichamelijke en psychische klachten als gevolg van diagnose en behandeling. Ook kan er praktisch advies gegeven worden. Eventuele verwijzing is mogelijk en kunt u bespreken met uw arts.
Auteur webinformatie melanoom: dr. J.P.W.van der Veen, dermatologie.
Melanoom van KWF Kankerbestrijding
Stichting Melanoom: http://www.kankerpatient.nl/melanoom/
NB
Bovenstaande informatie is bedoeld om een globaal beeld te schetsen van de diagnose en behandeling van deze vorm van kanker in het NKI-AVL. Echter, ieder ziektebeeld is uniek. Uw behandelend arts kan u vertellen welke diagnostische onderzoeken en behandelmethoden van toepassing zijn op uw specifieke aandoening. Daarnaast kunt u bij het Voorlichtingscentrum terecht voor meer informatie.