algemeen
mammapoli
mammacare verpleegkundigen
diagnostiek
behandeling
gevolgen behandeling
Polikliniek Intimiteit en Borstkanker
Polikliniek Werk en Borstkanker
nazorg
auteur
folders
film
patiëntenvereniging
- Wat
Borstkanker is een woekering van kwaadaardige cellen in de borst, die meestal ontstaat in de melkgangetjes, soms in de melkklieren
- Wie
Borstkanker komt vooral voor bij vrouwen ouder dan 50 jaar en jonger dan 70.
- Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan
- geen kinderen krijgen
- zeer jeugdig menstrueren
- laat in de overgang komen
- hormoonpreparaten gebruiken
- erfelijke aanleg
- Klachten / symptomen
- knobbeltje in de borst
- deukje in de borst
- ingetrokken tepel
- eczeem rond tepel
Om het diagnostisch onderzoek zo efficiënt mogelijk uit te voeren is dit gecentreerd rond een speciale mammapolikliniek (mamma=borst). Specialisten van diverse disciplines komen hier bijeen om de afwijking binnen één dag te analyseren en het behandelplan op te stellen.
De mammapoli van het NKI-AVL
Tijdens de diagnostische onderzoeken en de behandeling wordt u begeleid door de mammacare verpleegkundigen. Zij beantwoorden uw vragen en ondersteunen u tijdens het gehele behandeltraject.
De mammacare verpleegkundige
Als deze onderzoeken geen uitsluitsel bieden wordt er aanvullend onderzoek gedaan:
In een aantal gevallen zal onderzoek gedaan worden naar mogelijke uitzaaiingen:
Micro-arrays
Het NKI-AVL heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de micro-array techniek. Met dit diagnostische onderzoek kan, in sommige gevallen, aan de hand van DNA in de tumor bepaald worden wat het beste nabehandeltraject is bij borstkanker. Deze vorm van diagnostiek behoort nog niet tot de standaardonderzoeken. Uw behandelend arts kan bepalen of u in aanmerking komt voor een micro-array onderzoek.
Borst
Het streven is om de borst zoveel mogelijk te sparen.
- Borstsparende behandeling. Hierbij wordt de tumor chirurgisch verwijderd.
Een borstsparende behandeling is mogelijk als:
- er sprake is van één tumor
- de tumor klein genoeg is
- de tumor voldoende verkleind kan worden m.b.v. chemotherapie
Na verwijdering van de tumor wordt de gehele borst bestraald (radiotherapie). Bij sommige vrouwen volgt nog een extra dosis op de plek waar de tumor heeft gezeten.
Als een borstsparende operatie niet mogelijk is:
- Amputatie van de borst (ablatio), eventueel gevolgd door radiotherapie
- Amputatie van de borst en verwijdering van de okselklieren (mastectomie), eventueel gevolgd door radiotherapie
Afhankelijk van de eigenschappen van de tumor kan een operatie gevolgd worden door chemotherapie of hormoontherapie.
Okselklieren
In veel gevallen vindt tijdens de operatie de schildwachtklierprocedure (sentinel node) plaats om vast te stellen of er sprake is van uitzaaiingen. De schildwachtklier is de eerste lymfklier in de oksel die in verbinding met de tumor staat. Tijdens de operatie wordt deze klier verwijderd en direct op kankercellen onderzocht. Als er kwaadaardige cellen in deze klier worden aangetroffen, worden alle okselklieren verwijderd.
Als er voor de operatie reeds is vastgesteld dat er uitzaaiingen in de oksels zijn, worden de okselklieren verwijderd zonder schildwachtklierprocedure.
Andere organen (uitzaaiingen)
Als borstkankercellen uitgezaaid zijn naar bijvoorbeeld de lever, de botten of de longen, is genezing niet meer mogelijk. Uitzaaiingen kunnen worden bestreden met palliatieve therapie: chemotherapie, hormoontherapie of radiotherapie om de kanker zoveel mogelijk af te remmen en de kwaliteit van het leven zo hoog mogelijk te houden.
Borst
- Na amputatie kan wondvocht achter het litteken ontstaan. Dit kan verwijderd worden door de mammacareverpleegkundige middels een punctie.
Oksel
Na okselklier verwijdering krijgt 10 tot 15% van de patiënten blijvend klachten.
- Korte termijn effecten:
- Na het verwijderen van de okselklieren kan wondvocht achter het litteken ontstaan. Dit kan verwijderd worden door de mammacareverpleegkundige middels een punctie.
- Infectie of abcesvorming, waarvoor soms antibiotica of chirurgische drainage noodzakelijk is.
- Lange termijn effecten:
- Functiebeperking van arm en schouder
- Dood gevoel en tintelingen onder de oksel, uitstralend naar rug en arm
- Pijn
- Opeenhoping van lymfvocht in borst of arm; lymfoedeem
Algemeen: chirurgie, chemotherapie, hormoontherapie en radiotherapie gaan gepaard met bijwerkingen.
De diagnose en behandeling van borstkanker kunnen een grote impact hebben op uw (seks)leven en dat van uw partner. Daarom heeft het NKI-AVL heeft een speciale polikliniek voor deze problematiek opgezet.
Afspraak maken
Patiënten kunnen op eigen initiatief een afspraak maken of in overleg met een medewerker van het ziekenhuis. Er bestaat zowel de mogelijkheid voor een telefonische afspraak of een afspraak om langs te komen op de polikliniek.
Voor het maken van een afspraak: (020) 512 2650
Meer informatie
Heleen Hauer, nurse practitioner en coördinator van het project intimiteit en borstkanker: (020) 511 2461
Op de polikliniek Werk en Borstkanker kunt u een afspraak maken met een onafhankelijke bedrijfsarts die is gespecialiseerd in (borst)kanker gerelateerde werkproblematiek. De onafhankelijk bedrijfsarts kan u informeren en adviseren bij de terugkeer in het werkproces en bij de wetgeving die hierop van toepassing is.
Afspraak maken
Patiënten kunnen op eigen initiatief een afspraak maken of in overleg met een medewerker van het ziekenhuis. Er bestaat zowel de mogelijkheid voor een telefonische afspraak of een afspraak om langs te komen op de polikliniek.
Voor het maken van een afspraak: (020) 512 2333
Meer informatie
Heleen Hauer, nurse practitioner en coördinator van het project werk en borstkanker: (020) 511 2461
- Controle
Na afloop van de behandeling wordt met u een controleschema afgesproken.
- Ondersteuning
De behandeling van kanker is vaak intensief. Het NKI-AVL biedt steun bij de verwerking van lichamelijke en psychische klachten als gevolg van diagnose en behandeling. Ook kan er praktisch advies gegeven worden. Eventuele verwijzing is mogelijk en kunt u bespreken met uw arts.
- Revalidatie voor borstkankerpatiënten
Het NKI-AVL heeft samen met het Slotervaart-ziekenhuis en het Jan van Breemen Instituut een revalidatieprogramma in de regio Amsterdam opgezet voor borstkankerpatiënten die aanvullend behandeld worden met chemotherapie.
Auteur webinformatie borstkanker: Inge Eekhout, nurse practitioner; Hester Oldenburg, chirurg.
De mammacare verpleegkundige
Sneldiagnostiek mammapoli
Polikliniek Intimiteit en Borstkanker
Borstkanker van KWF Kankerbestrijding
De mammapoli van het NKI-AVL
BorstkankerVereniging Nederland: http://www.borstkanker.nl/
Werkgroep Erfelijke Borst- en Eierstokkanker (onderdeel van BorstkankerVereninging Nederland):
http://www.brca.nl/
NB
Bovenstaande informatie is bedoeld om een globaal beeld te schetsen van de diagnose en behandeling van deze vorm van kanker in het NKI-AVL. Echter, ieder ziektebeeld is uniek. Uw behandelend arts kan u vertellen welke diagnostische onderzoeken en behandelmethoden van toepassing zijn op uw specifieke aandoening. Daarnaast kunt u bij het Voorlichtingscentrum terecht voor meer informatie.