Wat is een PET-scan?
Kankercellen delen zich sneller dan gezonde cellen. Daarbij is ook de celstofwisseling versneld. De PET-scan (Positron Emissie Tomografie) is een nucleair geneeskundig onderzoek waarbij veranderingen in de stofwisseling van cellen in beeld worden gebracht met behulp van een kleine hoeveelheid radioactieve stof en een speciale scanner. Tegenwoordig is de PET-scan aangevuld met een CT-scan. Hierdoor kunnen kwalitatief betere beeld gemaakt worden.
Wanneer wordt een PET-scan gedaan?
- Als het met de CT-scan of de MRI-scan niet lukt de plaats van een primaire tumor of uitzaaiingen te vinden, terwijl overige diagnostiek wel op kanker wijst.
- Om te bepalen in welk stadium de ziekte verkeert.
- Om te beoordelen wat het effect van de therapie op kankercellen is geweest (aan de hand van PET/CT-beelden voor en na een therapie)
Voorbereiding
U moet minimaal 6 uur voor aanvang van het onderzoek nuchter zijn. Koffie en thee mag, maar zonder suiker, melk of zoetjes drinken. Ongeveer een uur voordat u op de afdeling Nucleaire Geneeskunde arriveert is het de bedoeling dat u een liter water/thee/of koffie drinkt. Doordat u meer drinkt, zullen de nieren minder oplichten op de scan. Een volle blaas is niet noodzakelijk, u kunt gewoon uitplassen wanneer u wil. Het is belangrijk dat u op de aangegeven tijdstip aanwezig bent. Verder is het handig wanneer u gemakkelijk zittende kleding zonder metalen knopen, ritsen etc.
Het onderzoek
Zodra u gearriveerd bent op de afdeling zal een medisch nucleair werker u uit de wachtkamer halen. U wordt naar een rustkamer gebracht waar u tot aan de scan zal verblijven. In de rustkamer ligt u op een bed of stoel, zodat u zo goed als mogelijk kunt ontspannen. De medisch nucleair werker zal uw bloedglucose waarden meten met behulp van een prikje in de vinger. Verder zal hij vragen stellen en uw vragen beantwoorden.
Vervolgens zal de nucleair geneeskundige gehaald worden die glucose met een heel kleine hoeveelheid radioactieve stof zal injecteren via een infuusysteem. Glucose is de energiebron voor cellen. Naarmate ze zich sneller delen, hebben ze meer energie nodig. Sneldelende cellen nemen dus meer van het geïnjecteerde glucose op en zullen dus ook meer radio-activiteit uitstralen. Daardoor onderscheiden de sneldelende cellen zich van normale cellen op een PET/CT-scan.
Na de injectie moet u 30 tot 90 minuten rust houden, zodat de glucose gelijkmatig door de weefsels en/of organen kan worden opgenomen die doel zijn van het onderzoek.
Na de rusttijd haalt de laborant u en moet u nog een keer goed uitplassen. Daarna wordt u naar de PET/CT-scanner begeleid. Op de scanner gaat u ruggelings op de scantafel liggen met uw armen omhoog. Vervolgens krijgt u instructies met betrekking tot de ademhaling enz.
Daarna wordt u met de tafel geleidelijk door het scanapparaat geschoven.
De medisch nucleair werkers die het apparaat bedienen, bevinden zich in een andere ruimte. Tijdens het onderzoek ligt u dus alleen. De medisch nucleair werker kan u zien, en u kunt met hem praten via de intercom.
Het scannen zelf neemt 30 tot 45 minuten in beslag. Al die tijd moet u stil blijven liggen.
Hoe voelt het?
- U krijgt een injectie in een ader in de arm
- Van het scannen voelt u niets
- Lang stil moeten liggen kan na verloop van tijd oncomfortabel worden
- U moet tijdens een van opnamen gedurende 15 seconden uw adem inhouden
De uitslag
Uw arts zal de uitslag met u bespreken tijdens uw eerstvolgende afspraak.
Is de radioactieve straling gevaarlijk?
De kleine hoeveelheid radio-actieve stof die u toegediend krijgt, is ongevaarlijk en verlaat binnen 24 uur het lichaam via de urine. Voor volwassenen om u heen is de straling niet schadelijk. Het wordt wel afgeraden om kleine kinderen op schoot te nemen. Als u borstvoeding geeft, moet u de melk de eerste 24 uur na het onderzoek afkolven en wegspoelen door het toilet.
Zwangerschap en borstvoeding
Een ongeboren kind is gevoelig voor de straling. Informeer dus altijd uw arts als u (vermoedt dat u) zwanger bent, zodat de risico's van de straling afgewogen kunnen worden tegen de noodzaak van het onderzoek. Ook als u uw kind borstvoeding geeft moet u uw arts hiervan op de hoogte stellen.
Voorbereiding
Als u een PET-scan moet ondergaan bespreekt uw arts met u:
- U gewicht en lengte
- Welke medicatie u inneemt
- Of u diabetes mellitus heeft
- Of u zwanger bent of borstvoeding geeft
- Dat u enige tijd vooraf aan de PET-scan tijdelijk moet stoppen met sport
- Dat U nuchter moet zijn
Op de dag van de PET-scan moet u
- Vanaf minimaal zes uur voor de afspraaktijd nuchter zijn
- Niet erg inspannen of trainen
- Zonder haast op de afgesproken tijd aanwezig zijn
- Warme soepele kleding dragen
- Ruim de tijd hebben voor het onderzoek, dat twee tot drie uur kan duren
- Sieraden of andere metalen voorwerpen zoals bijvoorbeeld gebitsprothesen, munten verwijderen van het lichaam
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend.
Nazorg
De kleine hoeveelheid radioactieve stof wordt snel door het lichaam uitgescheiden. Wat meer drinken bespoedigt dit. Verdere speciale maatregelen zijn niet nodig.
Iemand meenemen
U mag iemand meenemen om u te steunen. Tijdens de scan moet deze persoon echter wel in de wachtkamer blijven wachten.