Wat is Radplat?
Bij welke kankersoorten kan het toegepast worden?
Wanneer een Radplat?
Hoe gaat het in zijn werk?
Bijwerkingen
Hoe effectief is Radplat?
Begeleiding en nazorg
Evaluatie en controle
Ontwikkelingen
Radplat is een combinatiebehandeling van radiotherapie en chemotherapie. 'Rad' staat voor radiotherapie, 'plat' staat voor cisplatin, een middel dat gebruikt wordt in de chemotherapie.
Radplat kan worden ingezet bij het plaveiselcelcarcinoom aan de binnenkant van het hoofd/halsgebied (mondholte, keelholte, neusholte).
Radplat wordt toegediend wanneer de tumor te groot is voor een chirurgische behandeling, dus wanneer een operatieve ingreep het orgaan zozeer zou beschadigen, dat 'functieverlies' optreedt (orgaan werkt niet goed meer of helemaal niet meer). Radplat is een 'orgaansparende' behandeling, waarbij stem en slikvermogen zoveel mogelijk intact blijven.
Een Radplatbehandeling bestaat uit gemiddeld zeven weken radiotherapie (vijf bestralingen per week, in totaal dus 35 bestralingen), gecombineerd met drie kuren chemotherapie met middel cisplatin (in de eerste, vierde en zevende week).
De radiotherapie gebeurt op poliklinische basis; hiervoor hoeft u dus niet opgenomen te worden. Voor de chemotherapie wordt u steeds een aantal dagen opgenomen; op die dagen ondergaat u dus zowel een chemokuur als bestraling.
De combinatie van radiotherapie en chemotherapie versterkt het effect van de respectievelijke behandelingen, maar ook van hun bijwerkingen. Er zijn acute en langdurige bijwerkingen.
- Radiotherapie
- Korte termijn:
- huid: roodheid
- haar: plaatselijke haaruitval, stoppende baardgroei
- mond en keel: heesheid, problemen met praten, pijn in de keel als gevolg van verbranding van het slijmvlies, smaakverandering, smaakverlies, slijmvorming in de mond.
Door deze veranderingen in de keel en mond wordt het slikken en dus het eten en drinken bemoeilijkt. Met als gevolg gewichtsverlies en verzwakking, waardoor de zware behandeling moeilijk te verdragen is. In 80 tot 90% van de gevallen is daarom tijdelijke sondevoeding noodzakelijk.
Door verslikking (eten in longen) bestaat tevens het gevaar van longontsteking
- lange termijn
- droge mond als gevolg van verminderde speekselproductie na bestraling van de speekselklieren
- problemen met gebit door aantasting speeksel
- littekenweefselvorming in de buurt van de keel en de hals waar bestraald is, waardoor slikken en praten minder soepel gaat en de hals stijver kan aanvoelen
- Chemotherapie (acuut)
- gehoorverlies
- doordat slikken moeilijker gaat en dus het drinken ook, gaat men minder plassen, waardoor de cisplatin langzamer uitgescheiden wordt, met als mogelijk gevolg aantasting van de nierfunctie
- gevoelsstoornissen aan de benen
- algemene bijwerkingen van chemotherapie: misselijkheid, braken, aantasten van witte en rode bloedcellen
Radplat is een in opzet curatieve behandeling; primair doel is genezen. Helaas is dit niet altijd mogelijk.
Radplat is een intensieve behandeling. Toch zijn de meeste mensen (90-95%%) sterk genoeg om de behandeling af te maken. Daarbij biedt het NKI-AVL veel begeleiding:
- logopedie, om goed te (blijven) praten en slikken
- fysiotherapie, om een stijve nek als gevolg van bindweefselvorming weer los te maken
- sondevoeding, om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen als het slikken moeilijker gaat
- tandartsbehandeling en mondhygiëne, om zoveel mogelijk te voorkomen dat het gebit aangetast wordt
- algemene begeleiding
- algemene ondersteuning
Zes weken na de behandeling wordt met een CT-scan en/of een MRI-scan beoordeeld wat het effect op de tumor is. Daarna volgen reguliere controles op de polikliniek.
Radiotherapie en chemotherapie worden steeds efficiënter; bestraling gaat nauwkeuriger waardoor meer gezond weefsel gespaard blijft, chemotherapiemiddelen richten zich preciezer op de kankercel. Kortom: meer effect en minder bijwerkingen.