In aflevering 8 maken we kennis met Brian van Straten en Wilma Wijn. Bij Brian (41 jaar) is een uitgezaaide niertumor geconstateerd en Wilma (53 jaar) ondergaat een behandeling tegen een vorm van keelkanker.
Bekijk hier aflevering 8 via gezond24.nl.
Behandelteam:
John Haanen(r) (internist) en Corinne Tillier(l) (verpleegkundig specialist)
“Patiënt heeft uitgezaaide niercelcarcinoom. In het kader van een studie wordt is er een keuze tussen 2 behandelingen; Of hij ondergaat een onmiddellijke operatie waarbij de nier verwijderd wordt (nefrectomie), gevolgd door medicijnen (sunitinib), of initiale behandeling met medicijnen (sunitinib) gevolgd door nefrectomie en daarna opnieuw sunitinib. De invloed van de timing van de operatie op het ziekteverloop van patiënten met een uitgezaaide niertumor, die met Sunitinib worden behandeld, wordt momenteel onderzocht. Om na te gaan wat de beste timing is, moeten we de verschillende tijdstippen waarop de operatie wordt uitgevoerd met elkaar vergelijken. Daarom worden de patiënten in de twee groepen van behandeling verdeeld.”
Bekijk hier het interview met John Haanen op gezond24.nl
Informatie ziektebeeld
Niercelcarcinoom, ook wel nierkanker genoemd (en vroeger een Grawitz-tumor), is een woekering die uitgaat van de buisjes in de nier. In deze buisjes wordt de urine gevormd. Het is de meest voorkomende vorm van kanker in de nier. Het blijkt dat niercelcarcinoom bij mannen tweemaal zo vaak voorkomt dan bij vrouwen. Vooral bij een leeftijd ouder dan 45 jaar neemt de kans hierop toe, waarbij de kans het grootst is tussen de 65 en 75 jaar oud. Naast de factor leeftijd heeft ook roken belangrijke invloed op het ontstaan van een niercelcarcinoom en kan er een genetische aanleg zijn (minderheid). Omdat nierkanker aanvankelijk weinig symptomen geeft, wordt het vaak pas laat ontdekt. Als klachten zich voordoen kan dit bloedverlies bij plassen zijn, pijn in de zij van de aangedane nier en ook een zwelling in de buik zijn. Doordat tegenwoordig veel laagdrempeliger beeldvormend onderzoek van de buik wordt verricht, zoals echo of CT-scan, wordt steeds vaker bij toeval vroege vormen van nierkanker ontdekt. Deze vroege vormen hebben een gunstiger prognose.
Diagnose
Een niercelcarcinoom wordt gediagnosticeerd met een lichamelijk onderzoek, een bloedonderzoek en een CT-scan. Het bloedonderzoek wordt uitgevoerd om de functie van de aangedane nier, maar ook de gezonde nier te testen. Wanneer de aangetaste nier namelijk verwijderd moet worden, moet de gezonde nier goed genoeg zijn om de functie van de aangetaste nier over te nemen. Met de CT-scan wordt de precieze omvang van de tumor bepaald en gekeken naar eventuele uitzaaiingen. Een longfoto wordt gemaakt voor het aantonen of uitsluiten van long- en lymfeklieruitzaaiingen.
Behandeling
Brian van Straten deed mee met een studie genaamd: gerandomiseerde fase III studie ter vergelijking van onmiddellijke versus uitgestelde nefrectomie bij patiënten met synchroon gemetastaseerd niercelcarcinoom.
Het doel van het onderzoek. Bij uitgezaaide nierkanker kan een operatie alleen, waarbij de nier met de tumor wordt verwijderd, de ziekte slechts zeer zelden stoppen. Een combinatie van deze operatie en de behandeling met medicijnen kan in de meerderheid van de patiënten verdere uitzaaiing van de tumor uitstellen of voorkomen en daardoor mogelijk de levensverwachting verbeteren. Het medicijn genaamd sunitinib is een van de standaardbehandelingen voor uitgezaaide nierkanker. Omdat de meeste patiënten pas (soms jaren) nadat de niertumor is verwijderd, uitzaaiingen krijgen, is de behandeling met sunitinib meestal voorafgegaan door een operatie waarbij de niertumor wordt verwijderd.
Een behandeling met sunitinib kan de verdere groei van de aangetroffen uitzaaiingen van de niertumor niet altijd tegenhouden. Wanneer een behandeling met sunitinib na verwijdering van de niertumor alsnog faalt, was het achteraf gezien niet zinvol eerst een belastende operatie uit te voeren. Daarom kan het beter zijn eerst met een behandeling met sunitinitib te starten. Een behandeling met sunitinib voorafgaand aan de operatie kan de niertumor verkleinen en de algemene conditie verbeteren, waardoor een operatie eenvoudiger kan zijn. Het is ook mogelijk dat door een behandeling met sunitinib verdere uitzaaiingen uitgesteld of voorkomen worden. Het doel van het onderzoek is te bepalen wat het beste tijdstip is van operatieve verwijdering van de nier met de tumor bij patiënten, van wie de niertumor niet langer beperkt is tot de nier zelf, maar ook is uitgezaaid naar andere plaatsen in het lichaam.
Welke behandeling wordt onderzocht?
De techniek van de operatie is al lang bekend. Onderzocht wordt daarom niet de operatie, maar de invloed van de timing van de operatie op het ziekteverloop van patiënten met een uitgezaaide niertumor, die met sunitinib worden behandeld. Om na te gaan wat de beste volgorde is, moeten we de verschillende tijdstippen waarop de operatie wordt uitgevoerd met elkaar vergelijken. Daarom worden de patiënten in twee groepen verdeeld, waarbij voor elke groep een ander tijdstip van operatie geldt:
Groep 1: Deze groep patiënten zal de tot op heden gebruikelijke behandeling ondergaan. Dat betekent eerst een operatie, gevolgd door vier weken rust en daarna gevolgd door een behandeling met sunitinib
Groep 2: Deze groep patiënten zal eerst 16 weken (drie kuren) behandeling met sunitinib krijgen, gevolgd door een operatie met daarna vier weken rust, waarna de behandeling met sunitinib wordt hervat.
Momenteel is er geen overeenstemming over wat de beste behandeling is voor patiënten met uitgezaai
de nierkanker bij wie de nier met de tumor niet is verwijderd.In vele landen is het gebruikelijk om eerst de nier met tumor te verwijderen, waarna de patiënt onmiddellijk sunitinib krijgt om de uitzaaiingen te behandelen. Dit komt overeen met de behandeling in groep 1. Zit de patiënt echter in groep 2, dan wordt de operatie uitgesteld en wordt meteen met sunitinib begonnen.
In aanmerking komen voor deze behandeling?
Patiënten onder behandeling in het NKI-AVL
Indien u onder behandeling bent in het NKI-AVL kunt u contact opnemen met het Voorlichtingscentrum of met uw behandelend specialist.
Patiënten onder behandeling in een ander ziekenhuis
Bekijk de website van het NKI-AVL. Neem daarnaast contact op met uw huisarts, uw specialist in het ziekenhuis waar u behandeld wordt of met het Voorlichtingcentrum van het NKI-AVL.
Behandelend artsen:
Bing Tan (foto) (hoofd hals chirurg), Baris Karakullulcu (hoofd hals chirurg).
Bekijk hier het interview met Bing Tan op gezond24.nl.
“Patiënt heeft 20 juli 2011 onder algehele narcose photodynamische therapie (PDT) ondergaan van de pharynxboog rechts”
Informatie ziektebeeld
Kanker in het gebied van de mond-keelholte is slijmvlieskanker (plaveiselcel carcinoom) en gaat meestal uit van de regio van de tonsillen (keelamandelen), tongbasis en/of weke verhemelte. Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Er is echter een toename bij de laatste groep, omdat vrouwen steeds meer zijn gaan roken, één van de factoren die de kans op keelkanker vergroten. Andere factoren zijn alcoholgebruik, het humane papilloma virus (HPV) en mondholte-, keel- of longkanker in de familie.
Mond-keelholtekanker is een vorm van kanker die vooral voorkomt bij een leeftijd van ouder dan 50 jaar. Het komt in veel gevallen aan het licht door een zweertje in de keel dat niet geneest en uitstralende pijn, soms van de keel naar het oor. Ook vermagering door slikklachten (pijn), verminderde beweeglijkheid van de tong, zwellingen in de hals en een slecht zittende prothese zijn tekenen die kunnen duiden op een tumor in de keel en die nader onderzocht dienen te worden.
Diagnose
Wanneer iemand verdacht is voor mondkanker volgt er bloedonderzoek, een MRI-scan en een panorama-röntgenfoto van de kaak (OPG). Verder wordt een echografie van de hals gemaakt waar in sommige gevallen een punctie van de klieren wordt genomen. Om uitzaaiingen uit te sluiten wordt er een longfoto en CT-scan van de longen gemaakt. In sommige gevallen kan het zijn dat onder narcose weefsel afgenomen wordt (biopsie) en/of een schildwachtklierprocedure wordt uitgevoerd. Met deze laatste procedure kan opgespoord worden naar welke lymfeklieren de tumor eventueel als eerste zou uitzaaien. Deze lymfeklieren worden vervolgens gericht verwijderd.
Behandeling
Er zijn meerdere behandelingen mogelijk bij mondkanker. Bij Wilma Wijn is gekozen voor fotodynamische therapie (PDT). Bij deze behandeling wordt via een injectie een stof toegediend die het hele lichaam lichtgevoelig maakt. Het voordeel van deze stof is dat het zich ook bindt aan de tumorcellen. Met het belichten van deze tumorcellen met een rode laserstraal ontstaat er een chemische reactie, waardoor de tumor nauwkeurig weggebrand wordt. Deze behandeling kan pijnlijk zijn, maar geeft op de langere termijn weinig bijwerkingen. De nauwkeurigheid van de behandeling, het snelle herstel en het feit dat de behandeling herhaald kan worden zijn eveneens voordelen. Patiënten zijn na de injectie ruim 2 weken overgevoelig voor fel daglicht.
In aanmerking voor deze behandeling?
Patiënten onder behandeling in het NKI-AVL
Indien u onder behandeling bent in het NKI-AVL kunt u contact opnemen met het Voorlichtingscentrum of met uw behandelend specialist.
Patiënten onder behandeling in een ander ziekenhuis
Bekijk de website van het NKI-AVL. Neem daarnaast contact op met uw huisarts, uw specialist in het ziekenhuis waar u behandeld wordt of met het Voorlichtingcentrum van het NKI-AVL.