Twee miljoen voor onderzoek naar late effecten
na behandeling Hodgkin-lymfoom

Amsterdam, 7 december 2010

Net als de vorige jaren is opnieuw een van de drie KWO-prijzen naar een onderzoeker van het Nederlands Kanker Instituut - Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI-AVL) gegaan. Prof. dr. ir. Floor van Leeuwen ontvangt een subsidie van twee miljoen euro voor haar onderzoek naar de late (neven)effecten van een behandeling met chemo- en radiotherapie bij patiënten met Hodgkin-lymfoom.

Neveneffecten

Hodgkin-lymfoom – of de ziekte van Hodgkin – is een zeldzame vorm van kanker die uitgaat van het lymfestelsel. Daar is de groei van lymfocyten, lymfekliercellen die een belangrijke rol spelen in het menselijk immuunsysteem, ontregeld. Met een intensieve bestraling en chemotherapie is de kans op genezing gelukkig vrij groot.
Een groot nadeel van de behandeling is echter dat deze soms kan leiden tot complicaties. Zo is er na behandeling een aanzienlijk verhoogde kans op het ontwikkelen van een tweede tumor, op schade aan hart en bloedvaten, schildklierfunctieproblemen en een vervroegde menopauze. Deze neveneffecten manifesteren zich doorgaans tien tot twintig jaar na de behandeling. In Nederland gaat het in totaal om zo’n 13.000 mensen die hiermee te maken kunnen krijgen.

Behandeling op maat

Op dit moment is er nog weinig kennis van deze late effecten. Het onderzoek van Floor van Leeuwen moet hier verandering in brengen. Een van de vragen die zij wil beantwoorden is of de moderne behandeling mogelijk tot minder complicaties zal leiden dan de behandeling zoals die in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw gebruikelijk was.
Deze kennis is van groot belang voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingsstrategieën. Van Leeuwen denkt hierbij vooral aan een combinatietherapie waarbij per patiënt de stralingsdosis en de hoeveelheid chemo kan worden aangepast. Een therapie op maat dus, met de grootste genezingskans en de kleinste kans op complicaties.
Ook kan de kennis leiden tot aanpassingen in het follow-upbeleid voor patiënten die weliswaar genezen verklaard zijn, maar desondanks een verhoogd risico houden. Denk aan de screening van tumoren of het opstellen van bepaalde leefregels.

KWO-prijs

De Koningin Wilhelmina Onderzoeksprijs werd in 2007 door KWF Kankerbestrijding geïntroduceerd met als doel om toponderzoekers vijf tot zes jaar multidisciplinair toponderzoek te laten verrichten in de strijd tegen kanker. Aan de prijs is een geldbedrag van twee miljoen euro verbonden. Eerdere winnaars van de prijs zijn onder meer prof. dr. Anton Berns en prof. dr. Daniel Peeper.