Promotie: Combinatie bestraling met vetachtige stoffen

04-10-2007


“Alkylphospholipids combined with radiotherapy; translational studies”
Promotie drs. Stefan Vink

Datum: 2 november 2007, 10.45 uur
Locatie: Aula van de Vrije Universiteit
Promotor: Prof. dr. Marcel Verheij

Vanuit de afdeling radiotherapie worden verschillende strategieën bestudeerd om het effect van bestraling te verhogen. Eén van deze strategieën is het combineren van bestraling met bepaalde chemotherapeutica.

In het proefschrift is een combinatiebehandeling van bestraling en alkylfosfolipiden bestudeerd. Alkylfosfolipiden zijn synthetische, vetachtige stoffen die gemakkelijk in het membraan gaan zitten. Na opname door kankercellen verstoren alkylfosfolipiden verschillende processen, onder andere processen die van belang zijn voor deze cellen om te kunnen overleven na bestraling.

In dit promotieonderzoek is speciale aandacht besteed aan perifosine, een alkylfosfolipide dat oraal kan worden toegepast. Perifosine blijkt inderdaad het effect van bestraling te kunnen verhogen. In celkweek, ondergaat een relatief groot aantal tumorcellen geprogrammeerde celdood (‘apoptose’) wanneer ze met een combinatiebehandeling worden behandeld. Bovendien werkt de combinatiebehandeling erg goed bij muizen die getransplanteerd zijn met een bepaald type tumor. De effectiviteit van de behandeling blijkt sterk af te hangen van mate, en de manier waarop tumorcellen deze drugs opnemen.

Het promotieonderzoek is afgesloten met een fase I studie, waaruit blijkt dat patiënten de combinatie van bestraling en dagelijkse perifosine inname goed kunnen tolereren. Uiteindelijk moet verder klinisch onderzoek uitwijzen of de combinatiebehandeling daadwerkelijk effectiever is dan bestraling alleen.