Doodlopende weg voor regelmoleculen

19-12-2007


Het eiwit Dead End is noodzakelijk voor het overleven van geslachtscellen. Geslachtscellen zonder dit eiwit plegen zelfmoord of vormen kankercellen. Tot op heden wist niemand waarom. Onderzoekers hebben een nieuw mechanisme ontdekt waaruit blijkt dat het eiwit het RNA van de cel beïnvloedt.

Dat schrijven Martijn Kedde en Reuven Agami van het Nederlands Kanker Instituut - Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in het wetenschappelijk tijdschrift Cell (online 20 december).

Dead End
Kedde en Agami hebben in gekweekte menselijke cellen laten zien dat het eiwit Dead End essentieel is voor het overleven van geslachtscellen. Het eiwit beschermt genen van de geslachtscel, zodat zogeheten microRNAs ze niet kunnen beïnvloeden. Hiermee voorkomt het eiwit dat de cel verandert in een kankercel of dat de cel zelfmoord pleegt.

Geslachtscellen
Geslachtscellen zijn de belangrijkste oercellen van een organisme. Zonder deze oercellen ontstaan er geen eicellen of zaadcellen en kan een organisme zich niet voortplanten. Vrijwel in alle organismen zijn dezelfde eiwitten betrokken bij de overleving en ontwikkeling van geslachtscellen. Dead End is een van die evolutionair geconserveerde eiwitten.

MicroRNAs
MicroRNAs zijn kleine stukjes RNA die verantwoordelijk zijn voor de fijnregulatie van de activiteit van genen, doordat ze binden aan het boodschapper-RNA van genen. Ze spelen een belangrijke rol in de manier waarop de cel zijn genetische informatie tot uitdrukking brengt. MicroRNAs staan onder grote belangstelling, omdat wetenschappers hebben laten zien dat de regelmoleculen de embryonale ontwikkeling beïnvloeden, maar ook een sleutelrol spelen bij het ontstaan van ziekten, zoals kanker.